Kiedy wygasają uprawnienia NSTS — kluczowe daty
Krajowe scenariusze standardowe NSTS były rozwiązaniem przejściowym, obowiązywym tylko w Polsce. Zastąpione zostały europejskimi scenariuszami STS-01 i STS-02, które w pełni obowiązują od 1 stycznia 2026 roku.
Nieprzekraczalna granica
31 grudnia 2025 roku to ostateczny termin ważności krajowych scenariuszy standardowych NSTS. Po tej dacie uprawnienia NSTS tracą moc i nie uprawniają do wykonywania operacji w kategorii szczególnej.
Przełomowy moment
Od 1 stycznia 2026 roku obowiązują wyłącznie europejskie scenariusze standardowe STS-01 i STS-02. Operacje w kategorii szczególnej wymagają drona klasy C5 (STS-01) lub C6 (STS-02) oraz odpowiedniego oświadczenia operatora złożonego w systemie ULC.
Dokumenty NSTS po 31.12.2025
Świadectwa kwalifikacji i oświadczenia operatora wydane w ramach NSTS tracą ważność 31 grudnia 2025 roku. Nie można na ich podstawie wykonywać operacji w kategorii szczególnej po tej dacie.
NSTS nie przechodzi na STS
Uprawnienia NSTS nie konwertują się automatycznie na STS. Aby kontynuować operacje w kategorii szczególnej, trzeba przejść szkolenie STS i zdać egzamin państwowy na nowy scenariusz.
Co to oznacza dla pilotów dronów po 2025 roku
Po wygaśnięciu NSTS możliwości operacyjne bez uprawnień STS drastycznie maleją. Operatorzy profesjonalni, którzy chcą kontynuować zaawansowane operacje komercyjne, muszą przejść na europejskie scenariusze STS lub uzyskać zezwolenie ULC na bazie SORA/PDRA.
Drastyczne ograniczenia operacyjne bez STS
Bez uprawnień STS-01 lub STS-02 (albo zezwolenia ULC na bazie SORA/PDRA) operator po 31 grudnia 2025 roku może wykonywać wyłącznie loty w kategorii otwartej — VLOS, z dala od ludzi, do 120 m, na dronach z odpowiednią klasą (C0–C4) lub lżejszych niż 250 g bez klasy.
Koniec zaawansowanych operacji komercyjnych
Inspekcje liniowe, fotogrametria dużych obszarów, operacje BVLOS, loty nad terenem zaludnionym w kategorii szczególnej — te operacje po 2025 roku wymagają STS-02 (C6) lub indywidualnego zezwolenia ULC. Bez nich operator traci możliwość świadczenia usług w tych segmentach.
Czym były krajowe scenariusze standardowe NSTS?
NSTS (National Standard Scenarios) to polskie odpowiedniki europejskich scenariuszy standardowych, wprowadzone jako rozwiązanie przejściowe po wejściu w życie rozporządzenia EASA. Uprawnienia NSTS obowiązywały tylko na terytorium Polski.
NSTS jako rozwiązanie przejściowe
Uprawnienia NSTS obowiązywały tylko w Polsce i były przeznaczone dla dronów bez nadanej klasy. Stanowiły pomost między starym systemem krajowym a europejskim rozporządzeniem wykonawczym EASA, które w pełni weszło w życie po 31 grudnia 2025 roku.
Popularne krajowe scenariusze standardowe
Dużym plusem krajowych scenariuszy NSTS był sam proces nadawania uprawnień. Pilot w momencie zdania egzaminu państwowego do NSTS-06 otrzymywał również niższe uprawnienia (NSTS-01, NSTS-02, NSTS-05). Niestety przy uprawnieniach STS ten schemat nie obowiązuje — każdy scenariusz wymaga osobnego szkolenia i egzaminu.
Elastyczność w kwestii sprzętu
NSTS pozwalał na operacje dronami bez nadanej klasy, co dawało operatorom dużą swobodę w doborze sprzętu. W systemie STS wymagane są drony z klasą C5 (STS-01) lub C6 (STS-02), co oznacza konieczność wymiany lub modyfikacji sprzętu dla wielu operatorów.
NSTS wygasa 31 grudnia 2025 roku. Jeśli masz uprawnienia NSTS i chcesz kontynuować operacje w kategorii szczególnej, zaplanuj doszkolenie do STS jeszcze w 2025 roku — unikniesz przerwy w uprawnieniach i utraty możliwości operacyjnych.
Europejskie scenariusze STS — następcy NSTS
Po wygaśnięciu NSTS kategoria szczególna opiera się na dwóch europejskich scenariuszach standardowych: STS-01 (VLOS nad terenem zaludnionym) i STS-02 (BVLOS z obserwatorami). Oba wymagają dronów z odpowiednią klasą (C5/C6) oraz złożonego oświadczenia operatora.
Operacje miejskie w zasięgu wzroku
STS-01 uprawnia do operacji VLOS nad terenem zaludnionym, w tym w środowisku miejskim. Wymaga drona klasy C5, certyfikatu kompetencji pilota STS-01 oraz złożonego oświadczenia operatora w systemie ULC. Obejmuje procedury operacyjne i awaryjne dostosowane do operacji nad ludźmi.
Zaawansowane operacje BVLOS
STS-02 uprawnia do operacji poza zasięgiem wzroku (BVLOS) z udziałem obserwatorów, w warunkach określonych scenariuszem. Wymaga drona klasy C6, certyfikatu kompetencji pilota STS-02, oświadczenia operatora oraz procedur operacyjnych obejmujących koordynację z obserwatorami i obsługę sytuacji awaryjnych.
Sprzęt i wymagania techniczne
Drony klasy C5 dla STS-01
Drony klasy C5 to statki powietrzne spełniające rygorystyczne wymagania EASA dotyczące bezpieczeństwa operacji nad terenem zaludnionym: oznakowanie, identyfikacja zdalna, ograniczenia masy i parametry awaryjne. Klasa C5 nadawana jest przez producenta na podstawie certyfikacji typu.
Drony klasy C6 dla STS-02
Drony klasy C6 spełniają dodatkowe wymagania dla operacji BVLOS: zaawansowane systemy identyfikacji zdalnej, radaryskopowe ograniczenia i procedury awaryjne. Klasa C6 jest wymagana do operacji w scenariuszu STS-02 i nadawana przez producenta po certyfikacji.
Systemy identyfikacji zdalnej
STS wymaga działania systemu identyfikacji zdalnej (Remote ID), który transmituje pozycję, identyfikator operatora i parametry lotu. Bez aktywnego Remote ID operacje w kategorii szczególnej nie są dozwolone.
Kompatybilność ze starszymi modelami
Starsze drony bez nadanej klasy mogą być modyfikowane zestawem doposażeniowym (tzw. „identified kit"), który nadaje funkcje identyfikacji zdalnej i podnosi parametry bezpieczeństwa. Nie każdy dron da się doposażyć do klasy C5/C6 — weryfikację przeprowadza producent lub uprawniony podmiot.
Standardy europejskie vs krajowe
Loty zgodnie z europejskimi standardami STS są znacznie bardziej rygorystyczne niż te w ramach krajowych scenariuszy NSTS. Wymagają nie tylko odpowiedniego sprzętu, ale także szczegółowej dokumentacji operacyjnej, procedur awaryjnych i regularnego szkolenia załóg.
W zamian oferują możliwość wykonywania operacji w całej Unii Europejskiej w oparciu o wspólne zasady STS, bez konieczności przechodzenia od zera krajowych systemów szkolenia — przy jednoczesnym uwzględnieniu lokalnych stref i wymogów danego państwa.
Jak przejść z NSTS na STS — 6 kroków
Proces przejścia z NSTS na STS nie jest automatyczny ani obowiązkowy dla pilotów rekreacyjnych, którzy mogą nadal latać w kategorii otwartej. Jednak dla operatorów profesjonalnych jest koniecznością, by móc kontynuować wykonywanie zaawansowanych operacji po 31 grudnia 2025 roku.
- Krok 1
Przygotowanie do egzaminu teoretycznego
Szkolenie teoretyczne STS-01 lub STS-02 w ośrodku uznanym przez ULC. Materiały online, testy przygotowujące i wsparcie instruktora. Tematy: przepisy EASA, meteorologia, procedury operacyjne, planowanie operacji, sytuacje awaryjne.
- Krok 2
Zdanie egzaminu teoretycznego
Egzamin państwowy przed komisją ULC. Potwierdza znajomość przepisów i procedur dla wybranego scenariusza STS. Pozytywny wynik to warunek przejścia do szkolenia praktycznego.
- Krok 3
Szkolenie praktyczne dostosowane do scenariuszy STS
Loty z instruktorem na dronie klasy C5 (STS-01) lub C6 (STS-02). Praktyka obejmuje procedury startu, lądowania, operacji w zasięgu wzroku lub z obserwatorami, a także obsługę sytuacji awaryjnych.
- Krok 4
Poznanie systemów bezpieczeństwa i procedur operacyjnych
Remote ID, instrukcja operacyjna (INOP), procedury awaryjne, koordynacja z obserwatorami (STS-02), rezerwacja przestrzeni powietrznej i zgody lokalne. Każdy element jest sprawdzany podczas egzaminu praktycznego.
- Krok 5
Uzyskanie uprawnień STS
Po zdanym egzaminie praktycznym ośrodek szkolenia wystawia zaświadczenie, na podstawie którego ULC wydaje certyfikat kompetencji pilota STS-01 lub STS-02. Certyfikat jest bezterminowy, ale oświadczenie operatora musi być aktualne.
- Krok 6
Złożenie oświadczenia operatora
Operator składa oświadczenie w systemie ULC (drony.gov.pl), potwierdzając znajomość scenariusza STS i posiadanie wymaganego sprzętu. Oświadczenie jest warunkiem legalnego wykonywania operacji w kategorii szczególnej.
Cały proces przejścia z NSTS na STS nie jest automatyczny ani obowiązkowy dla pilotów rekreacyjnych, którzy mogą nadal latać w kategorii otwartej. Jednak dla operatorów profesjonalnych jest koniecznością, by móc kontynuować wykonywanie zaawansowanych operacji po 31 grudnia 2025 roku.
Doszkolenie do STS (teoria + praktyka)
AIRBORN oferuje kompleksowe doszkolenie z NSTS na STS-01 i STS-02. Szkolenie obejmuje teorię online, loty praktyczne z instruktorem na sprzęcie klasy C5/C6 oraz przygotowanie do egzaminu państwowego. Wybierz odpowiedni kurs poniżej.
VLOS nad terenem zaludnionym
- Teoria online
- Loty praktyczne z instruktorami
- Dron klasy C5
- Egzamin państwowy
BVLOS z obserwatorami
- Teoria online
- Loty praktyczne z instruktorami
- Dron klasy C6
- Egzamin państwowy